Kontrolörleri'nin Doğan Yayın
Holding'e kestiği 3,7 milyar TL'lik (3 katrilyon 700 trilyon) cezanın
gerekçesi olarak gösterilen hisse değişim işlemleri sırasında, Doğan
Grubu yöneticilerinin 2006 yılının Aralık ayında üç hafta içerisinde
hisseleri bir şirketten diğer şirkete aktararak hem vergi kaçırdığı hem
de Alman Axel Springer'e yapılan hisse satışında RTÜK Kanunu'na aykırı
davrandığı ortaya çıktı.
HER HAFTA BİR ŞİRKETE DEVRETMİŞLER
Vakit gazetesinin elde ettiği belgelere göre, Aydın Doğan'ın sahibi
olduğu Doğan Yayın Holding'e kesilen vergi cezasının gerekçelerinde
DYH'ye ait şirketlerin vergi kaçırmak için nasıl bir şirketten diğer
şirkete atladığı gözler önüne seriliyor.
Aydın Doğan'ı bitiren usulsüz hisse devri nedeniyle vergi kaçırma
skandalı, Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörlerinin dikkatli bir
çalışması sonucu ortaya çıktı. Denetçiler, Doğan'a ait şirketlerin
2005, 2006 ve 2007 yılları hesaplarında yaptığı incelemelerde,
holdingin Alman Axel Springer'e hisselerinin yüzde 25'ini satmadan önce
bir dizi usulsüzlük yaptığını ortaya çıkardı.
DOĞAN, MALİYE'YE UZLAŞI ÇAĞRISI (T.Ö.U.) YAPMIŞ
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 10.08.2009 tarihli
vergi inceleme raporunda, Doğan Prodüksiyon Hizmetleri AŞ'nin,
Maliye'den T.Ö.U. yani hesaplaşma öncesi uzlaşma talebinde bulunduğu
ortaya çıktı.
Bu durumda “Holdingimize haksız ceza kesildi” diye ortalığı ayağa
kaldıran Doğan grubunun yaptığı vergi usulsüzlüğünü kabul ederek,
Maliye ile uzlaşmaya gitmek istemesi dikkat çekti. Doğan Prodüksiyon
Hizmetleri AŞ'nin, T.Ö.U. talebinde bulunması uzmanlar tarafından
grubun vergi usulsüzlüğünü kabullendiği şeklinde değerlendiriliyor.
RTÜK'Ü AŞMAK İÇİN HOKUS POKUS OYNADI
Maliye denetçilerinin dikkatli incelemeleri sonucu kesilen vergi
cezası şu gerekçelere dayandırılıyor: RTÜK Kanunu'nun 29. maddesi, bir
özel radyo ve televizyon kuruluşunda yabancı sermaye payının en fazla
yüzde 25 olabileceğini öngörüyor.
Aynı zamanda bir yabancının birden fazla radyo ve televizyon
kuruluşuna ortak olmasını da yasaklıyor. Doğan Yayın Holding'in yüzde
25'inin Alman AXEL şirketine satışı işlemi 26 Aralık 2006 tarihinde
gerçekleştirildi.
Satışa konu olan Doğan Yayın Holding bünyesinde 28 adet
radyo-televizyon şirketi bulunuyordu. Doğan Yayın Holding'in satışı bu
radyo ve televizyon şirketlerinin de satışı anlamına geleceğinden
satışı RTÜK mevzuatına uygun görünüme sokmak gerekecekti.
RTÜK mevzuatına aykırı olan durumu ana şirkette değilmiş gibi
şirketler üzerinden göstererek gözden uzaklaştırmaya çalışılan işlemde;
2006 yılının Aralık ayında bir dizi hisse değişimi görünümlü alış satış
işlemi gerçekleştirildi. Olağanüstü bir çaba neticesinde üç hafta
içerisinde gerçekleştirilen şirketler arası pay devirleri ile Doğan
Yayın Holding hisselerinin Alman AXEL şirketine satışı RTÜK mevzuatına
da uygun hale getirilmiş gibi gösterildi.
VERGİ MUAFİYETİ ŞARTINA UYMUYOR
DYH'nin mali danışmanları şirketlerdeki pay devri işlemlerinde
vergi maliyetini sıfırlamak için kurumlar vergisinin istisna tanıdığı
işlemlerden “hisse değişimi” sistemini esas aldı. Kurumlar Vergisi
Kanunu, hisse değişimi işleminin vergiden istisna olabilmesini bazı
şartlara bağlıyor, ancak DYH'nin yaptığı devir şekli bu şartlara
uymuyor. İstisna uygulaması bu şartların birlikte gerçekleşmesini
zorunlu kılarken, kanunun aradığı şartlar şu şekilde belirtiliyor:
1- Yönetim ve hisse çoğunluğuna sahip olunmayan şirketin hisseleri devir alınmalı
2- Karşılığında bu şirketin hisselerini devreden ortaklara devralan şirketin sermayesini temsil eden iştirak hisseleri verilmeli
3- Değişim sonunda yönetim ve hisse çoğunluğuna sahip olunmalı
4- Öte taraftan hisse değişiminde, değişime konu hisselerin kaç yıl aktifte kaldığının önemi bulunmuyor.
HİSSELER EL DEĞİŞTİRİYOR AMA SAHİPLERİ HEP AYNI
DYH'nin Kurumlar Vergisi Kanunu'na dayandırarak vergiden muaf olma
sistemini esas almasına rağmen, şirketlerdeki yönetim yapısının
değişmemesi nedeniyle usulsüzlük yaptığı, denetçilerin incelemelerinde
de ortaya konuluyor.
Hisse değişimi işleminin vergi dışında bırakılmasının gerekçesi
mevzuatta hisseleri toplayan şirketin hisselerini topladığı şirketin
yönetim ve hisse çoğunluğunu elde etmesi amacına dayandırılıyor. Yani
her değişim yahut her hisse değişimi değil, sadece önceden yönetim ve
hisse çoğunluğu elde olmayan ve değişim sonucunda yönetim ve hisse
çoğunluğu elde edilen bir şirkete ait hisselerin değişimi kurumlar
vergisinden istisna edilebiliyor.
Bu amacı gerçekleştirmeyen hisse değişimleri dolayısıyla kurumlar
vergisine tabi oluyor. Kanunun aradığı şartı yerine getirmek için
yapılan “hisse değişimi” işlemleri ile şirketlerdeki hisse çoğunluğu
elde ediliyor gösteriliyor, ancak kanunun aradığı ikinci şart
gerçekleştirilmiyor. Yani şirketlerin yönetimi değiştirilmiyor,
şirketleri pay devri öncesi yöneim şirketleri yönetmeye devam ediyor.
AYNI HİSSELER ÜÇ HAFTADA DÖRT ŞİRKETE BİRDEN GEÇTİ
DYH, bir inanılmazı gerçekleştirerek, holding bünyesindeki
şirketlere ait hisseleri 7 Aralık, 15 Aralık ve 27 Aralık'ta bir
şirketten diğerine devrederek hem vergiden kaçırdı hem de RTÜK'ü
aldattı. Holding yöneticilerinin yaptığı usulsüzlüğün birinci
aşamasında yüzde 99'u D TV Holding'e ait olan 28 adet radyo ve
televizyon şirketi 7 Aralık 2006 tarihinde D Yapım şirketine yüzde 99
hisse oranıyla “hisse değişimi” suretiyle devredildi.
İkinci aşamada D Yapım şirketi, D TV Holding'den “hisse değişimi”
suretiyle aldığı şirketleri 15 Aralık tarihinde Doğan Prodüksiyon
şirketine devrediyor. Üçüncü aşamada ise Doğan Prodüksiyon, D Yapım
şirketinden “hisse değişimi” suretiyle aldığı şirketleri 27 Aralık 2006
tarihinde Alp Görsel şirketine devrediyor.
BİRİ DİĞERİNİN, DİĞERİ ÖTEKİNİN SAHİBİ!
Hisse paylarının üç haftalık bir sürede birinden diğerine devri
öncesinde Doğan Yayın Holding, Doğan TV Holding'in sahibi, Doğan TV
Holding de 28 adet radyo televizyon şirketi ve Doğan Prodüksiyon ve Alp
Görsel şirketinin sahibiydi. Pay devirleri sonucu görüntü şöyle
değişiyor:
Doğan Yayın Holding Doğan TV Holding'in sahibi, Doğan TV Holding D
Yapım şirketinin sahibi, D Yapım şirketi Doğan Prodüksiyon şirketinin
sahibi, Doğan Prodüksiyon şirketi Alp Görsel şirketinin sahibi, Alp
Görsel şirketi de 28 radyo ve televizyon şirketinin sahibi. Holding
yöneticileri bu şekilde araya dört şirket sokarak RTÜK mevzuatını
by-pass ederek Alman AXEL'e dolaylı satış yapıyor.
HİSSE DEĞİŞİMİNDEN YARARLANMAK İSTEDİLER
Gelirler Kontrolörleri denetçileri incelemelerinde, DYH'nin sadece
RTÜK Kanunu'na aykırı davrandığını değil, hisse devirleri sırasında
vergi kaçırdığını da ortaya çıkardı. DYH yöneticileri, hisse devri
işlemlerini yaparken vergisel maliyeti de hesap ederek, Kurumlar
Vergisi Kanunu 19. maddedeki hisse değişimi istisnasından yararlanarak
ortaya vergi maliyeti çıkmasının önüne geçmek istedi.
Ancak yapılan incelemelerde yapılan işlemlerin hisse değişimi
kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla istisnadan
yararlanılamayacağı ortaya kondu. Denetçilerin bu incelemesinde, pay
devirleri işlemleri sonucu devletten kaçırılan kurumlar vergisi ve
katma değer vergisi tutarı 1 milyar 525 milyon TL, bu rakam vergi
cezaları da eklenince 3 milyar 370 milyon TL olarak hesaplandı.
HİSSELERİN FİYAT FARKLILIĞI...
Söz konusu Maliye raporunda, hisse değişimine konu şirketlerin
hisselerin önceki zamanlardaki beher fiyatı ile hisse değişimi
tarihindeki beher fiyatları arasındaki bariz farklılığa da dikkat
çekiliyor. 2002'de DTV Holding hisselerinin beher fiyatını ailenin
fertleri 21,68 TL'den alırken 2006 yılı Aralık ayında hisse değişiminde
beher fiyat 5,73 TL olarak gerçekleşiyor.
Yine 2002 yılında Eko TV Yayıncılık hisselerini 2,70 TL olarak aile
bireyleri alırken 2006 yılı Aralık ayında hisse değişiminde fiyat 1,56
TL olarak uygulanıyor.
1,850 MİLYARLIK KAZANCI GİZLEMİŞ
Gelirler Kontrolörlerinin yaptığı incelemede ortaya çıkan bir diğer
usulsüzlük de, Doğan TV Holding'in değişime konu hisselerinin değerinin
kayıtlı değerinin üzerinde olması. Maliyeciler, hisselerin emsal
değerini aynı tarihlerde Doğan Yayın Holding'in Alman AXEL şirketine
yaptığı hisse satışında uygulanan fiyatla şirket içindeki emsalleri baz
alarak hesapladı.
Yaptıkları hesaplama sonucu değişime konu hisselerin değeri en az
2.474.964.598,31 TL olarak tespit edildi. Şirket ise hisse değişiminde
kayıtlı değer olan 624.220.578,53 TL'yi esas aldı. Böylelikle
1.850.744.019,78 TL kazanç gizlenerek vergi kaçırıldı.
KENDİ KENDİLERİNE DÜŞÜK FİYATLA HİSSE SATMIŞLAR
Denetçilerin ortaya çıkardığı bu usulsüzlüklerde dikkati çeken bir
başka husus ise aynı kişilerin sahip olduğu şirketlere devredilen
hisselerin fiyatlarındaki düşüş. Hisse fiyatlarındaki bu düşüş, küçük
yatırımcıyı zarara uğratırken, tüm şirketlerin sahibi olan DYH'yi
kazançlı yapıyor.
Denetçiler, hisse değişimi tarihinden yaklaşık 2 ay öncesinde
Doğan'ın DTV Haber Görsel A.Ş.'nin bir kısım hissesini başka bir
holdinge sattığını ve satışta her bir hisse için uygulanan fiyatın
ortalama 18,80 TL olduğunu tespit etti.
Bu durum, DTV Haber Görsel A.Ş'nin, hisselerini piyasa değerinin
çok altında bir değerle D Yapım'a devrettiğini ortaya koydu. Maliye
denetçileri bu şekilde; hisselerde uygulanan düşük fiyatın gerçek emsal
bedelinden ziyade Doğan grubunca bilinçli ve amaca hizmet edecek
şekilde tespit edilen fiyat olduğunu ortaya çıkardı. Şimdi kamuoyu
“Doğan Grubu bu hisseleri grup şirketleri dışındaki kişi ya da
şirketlere belirlediği düşük fiyatlar üzerinden satar mıydı?” sorusunun
cevabını bekliyor.
DEVLETTEN BÖYLE VERGİ KAÇIRMIŞLAR
Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelirler Kontrolörleri'nin yaptığı titiz
bir çalışmanın neticesinde Doğan Yayın Holding'in devleti yüklü
miktarda zarara uğrattığı da açığa çıkarıldı. Denetçiler, DTV Holding
A.Ş.'nin devletten 357.311.370,24 TL kurumlar vergisi ve 291.000.000,00
TL katma değer vergisi kaçırdığını ortaya koyarak vergi cezası kesti.
Gelirler Kontrolörleri yaptıkları incelemelerde bu işlemin kanuna
aykırı ve katma değer vergisine tabi olduğunu, bu yolla devletin
444.338.922 TL vergi kaybına uğratıldığını tespit etti ve yapılan
hesaplamalar sonucu ise D Yapım'a 2.474.022.573 TL matrah üzerinden
888.676.000-TL ceza kesildi. Devleti 431.456.138 TL zarara uğratan D
Prodüksiyon'a da 2.396.987.108 TL matrahı üzerinden 862.912.000 TL ceza
kesildi.
DOĞAN'IN NE YAPACAĞI MERAK KONUSU
Doğan Yayın Holding'in, faiziyle birlikte 5 milyar TL'yi bulan
3,370 milyarlık vergi cezası karşısında ne yapacağı şimdi merak
ediliyor. Zira, kendisine kesilen vergi cezasının hukuki olmadığını
savunan Doğan Yayın Holding'i, Maliye Bakanlığı'nın hazırladığı rapor
yalanlıyor.
Doğan'la ilgili denetçilerin hazırladığı raporda DYH'nin daha
önceden uzlaşma zemini aradığı da ortaya konuyor. 10 Ağustos 2009'daki
raporda DYH için “TÖU talebinde bulunmuştur” deniliyor. TÖU, vergi
kaçıran şirketlerin, kendilerine kesilen cezayla ilgili olarak
Maliye'ye uzlaşma çağrısı olarak biliniyor. Doğan Yayın Holding'in TÖU
talebinde bulunmuş olması, incelemelerin doğruluğunu ortaya koyarken,
“Ceza hukuki değil siyasi” söyleminin de siyasi ve kamuoyunu etkilemek
amacıyla olduğu göze çarpıyor.
Daha önce de Doğan Grubu'nun, kesilen yaklaşık 1 milyar liralık
vergi ve cezaya teminat göstermekte sıkıntı çektiği kamuoyuna
yansımıştı. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın söz konusu cezalar
için de teminat istemesi bekleniyor.
GRUP SESSİZLİĞE GÖMÜLDÜ
Söz konusu raporla ilgili yazılı olarak görüşlerine başvurduğumuz
Doğan Yayın Holding yetkililerinin gazetemizin baskıya girdiği saate
kadar bir cevap vermemeleri ise dikkat çekti.
“AXEL, ORTAKLIĞI GÖZDEN GEÇİRECEK”
Öte yandan, Doğan Yayın Holding'in ortağı Alman Axel Springer'in de
Almanya'da hukuki boşluklardan yararlanarak kanunları lehine kullandığı
ortaya çıktı. Axel'in Aydın Doğan'ın şu an yaşadığı akıbeti 1960'lı
yıllarda Almanya'da yaşadığı belirtiliyor. Axel'in Doğan'ın başına
gelen bu işlerin kendi başını da ağrıtacağını düşünerek ortaklığı
yeniden gözden geçireceği iddia ediliyor.
Gazeteleri, Doğan'ı böyle savunduMaliye'nin Doğan Yayın Holding'e
kestiği 3,7 milyar TL'lik ceza Doğan Grubu gazetelerini ayağa kaldırdı.
Gruba bağlı gazeteler yaptıkları yayınlarla cezanın “haksız” olduğu
savunması yaparken, Doğan'ın yazarları hükümetin Aydın Doğan Grubu'nu
sindirmeye ve muhalif basını susturmaya çalıştığını iddia etti.
Doğan Grubu'nun en büyük ve etkin gazetesi olan Hürriyet, rekor
cezayı “Dünyada eşi görülmemiş ceza” başlığıyla sürmanşetten verdi.
Başlığın altından, kesilen para cezası rakam ve yazıyla yazıldı.
Milliyet ise cezayı sürmanşetten gördü ve “Dünya böyle ceza görmedi”
başlığını kullandı.
“Tepki çığ gibi” alt başlığını atan gazete, cezayı eleştiren
kişilerin görüşlerine yer verdi. Doğan Grubu'nun tetikçi gazetesi olan
Vatan da rekor vergi cezasını sürmanşetten görmeyi tercih etti. “Bu
neyin cezası?” sürmanşetini atan gazete, iç sayfalarda iki tam sayfayla
konuyu işledi.
Radikal cezayı manşetten vererek “Görülmemiş ceza” başlığını
kullanırken, Referans, vergi kaçağı cezasını “Kazancı olmayan işleme
3.8 milyar liralık ceza” başlığı ile az sayıdaki okuyucusuna duyurdu.
Grubun bulvar gazetesi olan Posta ise vergi kaçağı cezasını manşetten
verdi ve “Korkunç ceza” başlığını attı.
