Zapta Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanı Natıg Aliyev imza koydu.
Azeri (Şahdeniz 2) doğalgaz gazının gerek Türkiye\'de satışı gerekse de Avrupa pazarlarına Türkiye üzerinden transit olarak taşınmasını öngören Hükümetlerarası Anlaşma 25 Ekim 2011 tarihinde İzmir\'de imzalanmıştı. Söz konusu anlaşma içerisinde, Azeri doğalgazının Türkiye üzerinden transit taşınması amacıyla ulusal doğalgaz iletim sisteminin kullanılmasının yanı sıra münhasır bir boru hattının inşa edilmesi de alternatif bir seçenek olarak düzenlenmişti.
Bugünkü imzalanan mutabakat zaptı ile Trans Anadolu ismi verilen söz konusu münhasır boru hattına yönelik çalışmaların ivedilikle başlanılması ve iki ülke tarafından tayin edilen şirketlerin ortak bir konsorsiyum tesis etmeleri konusunda mutabakat sağlanmış oldu.
Bu çerçevede, söz konusu konsorsiyum içerisinde Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) ve Türkiye\'den Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ilk ortaklar olarak yer alacak. Süreç içerisinde diğer uluslararası petrol ve doğalgaz şirketleri de konsorsiyuma dahil olabilecekler.
İmza töreninde Bakan Yıldız, basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Bakan Yıldız, bir basın mensubunun Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı\'nın Nabucco\'yu nasıl etkileyeceğiyle ilgili sorusuna şu yanıtı verdi:
\'\'Biz Nabucco\'nun ortağıyız. Yüzde 16\'lık hissemiz var. O projenin gerçekleşmesi için de yoğun çaba sarf ettik, sarf etmeye de devam ediyoruz. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı önemli bir alternatif. Bu projenin gerçekleşmesi halinde Nabucco, Gürcistan sınırında alacağı gazı Bulgaristan sınırında alacak. Türkiye bu projelerin hayata geçirilmesi için siyaseten bütün mazeretleri aşmış bir irade ortaya koymuştur.\'\'
Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı\'nda ortaklık yapısının ileride değişme ihtimali olmakla birlikte bugün için yüzde 80 Azerbaycan, yüzde 20 ise Türkiye şeklinde olduğunu bildiren Yıldız, şu bilgileri verdi:
\'\'Bu projenin liderliğini Azerbaycan\'ın petrol şirketi Socar yapacak. Bundan dolayı da Türkiye bölümündeki güzergahın tam olarak nasıl olacağı ve projenin kesin maliyeti Socar tarafından yapılacak fizibilite çalışmalarının ardından netlik kazanacak. Proje sadece Hazar gazının değil, diğer ülke gazlarının da bu hatla taşınmasını olanak veriyor. Öte yandan, böyle bir projeyi hayata geçirmek diğer projeleri yapmamak anlamına gelmiyor. 4 ayrı ülkeden gelebilecek gazların geçicisini sağlayacak bir master plan çalışması yaptık. O açıdan Türkiye\'nin bu gazların geçişiyle alakalı şu ana kadar takındığı pozitif tutumu da devam ettireceğini söylemek isterim.\'\'
Rusya\'dan gelen 5 milyar metreküplük gazın taşındığı Batı Hattı\'nda yeni yılla birlikte sözleşmenin sona ermesinin ardından hattın geleceğinin ne olacağına dair soru üzerine ise Yıldız, şunları söyledi:
\'\'Yarın BOTAŞ ile Gazprom yetkilileri bu konuyla ilgili görüşecek. Her hangi bir sıkıntıya mahal vermeyecek biçimde çalışmalarımızı tamamladık. Bunun yanında tabi önceliğimiz Batı Hattı\'nın devam etmesinden yana. Biz şuna inanıyoruz, Rusya ile karşılıklı kazanımları da ortaya koyduğumuzda gazın şu veya bu şekilde akışının devam edeceğini düşünüyoruz. Özel sektörün Gazprom ile görüşmesinin içeriğini bilmediğimiz için şartların ve fiyatın ne olduğunu da bilmiyoruz. Kamu olarak Batı Hattı\'ndan gazın sürdürülebilir bir biçimde akışının hem bölge hem de Türkiye için önemli olduğu fikrindeyiz.\'\'
Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanı Natıg Aliyev de sorular üzerine, Azerbaycan\'a ait gazların Avrupa\'ya ulaştırılması için birçok projenin söz konusu olduğunu anımsatarak, kendileri için önemli olanın hangi projenin gazı en erken Avrupa\'ya ulaştıracağı olduğunu söyledi.
Azerbaycan\'ın petrol şirketi Socar\'ın tüm teklifleri değerlendirdiğini ve projeler arasından seçim yapacağını dile getiren konuk Bakan Aliyev, şu bilgileri verdi.
\'\'1 ay içinde Socar tarafından fizibilite çalışmaları tamamlanacak. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı\'nın kapasitesini ilk etapta 16 milyar metreküp olarak planlıyoruz ama bunun kapasitesi ileride 24 milyar metreküpe de yükseltilebilir. Bizim doğalgaz sahalarımızda bu kapasitelere yanıt verecek rezervler var. Nabucco ile 31 milyar metreküpün taşınması hedefleniyor. Bize bu konuda garanti verirlerse bu projeyi dikkate alırız. Ama söz verilmezse diğer projeleri gündemde tutarız.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sefa Sadık Aytekin ise verdiği bilgide, SOCAR ile birlikte BOTAŞ ve TPAO\'nun da yer alacağı proje konsorsiyumu 1 ay içerisinde kurulacağını belirterek, konsorsiyum 2012 yılının ilk aylarından itibaren boru hattının inşasına yönelik fizibilite çalışmalarına başlayacağını kaydetti.
