 
Mine Şenocaklı / Vatan
- Hocam, merak ediyorum müteahhitler betondan ya da demirden çalarak ne kadar kâr ediyor? Ya da şöyle sorayım, ne kadarlık bir maliyetle Erciş\'te, Van\'da yüzlerce insanın ölümüne neden olan binalar depreme daha dayanıklı yapılabilir ve yıkılmayabilirdi? Binaları depreme dayanıklı olarak inşa etmek çok büyük bir maliyet mi gerektiriyor ki o kadar çok bina göçüyor?
Bir binanın deprem güvenliğini sağlamak için maliyet toplamda sadece yüzde 5-7 artar.
- Yani 100 bin liralık bir konut en çok 7 bin liralık ek bir maliyetle depreme güvenli olarak inşaa edilebilir mi?
Kesinlikle! Bugün için dürüst bir A sınıfı inşaatın metrekare maliyeti, dürüst ama, 1000 liradır. Peki bu inşaatın metrekare satış bedeli ne kadar dersiniz? 2 bin 500-5 bin lira! Yani bir inşaatta kâr marjı yüzde 250-500 arasında. İnşaatın kârlılığı burada yatar zaten. Ama oradan dahi ne kırpabilirsek kırpalım diye bakılıyor ve insanlar da bunu mallarıyla ve canlarıyla ödüyor. Yani 5 katlı bir binayı düşünelim, her kat 100 bin liraya çıksın, toplamı 500 bin lira olsun... 500 bin liralık bir yapı için 15-25 bin liralık yer inceleme çalışması yaptırmanız gerekiyor. Bunun için jeofizik, jeolojik ve jeoteknik araştırma yapılması gerekiyor. Biz bu üçüne \'yer inceleme çalışması\' diyoruz. Ama diyorlar ki, \`Bunlar olmasın, sismik çalışma olmasın!\`
- Bu ne anlama geliyor?
Depremle ilgili çalışmalar olmasın anlamına geliyor. Oysa deprem bilimini biz sadece jeofizik mühendisliği bölümünde öğretiyoruz. Yapılaşma öncesinde sismik, titreşimcik, elektroçekim çalışması yapmamızın nedeni ne? Çünkü yapıyı sismik dalga yıkıyor. Jeofizik olarak o evin altında küçük bir deprem, bir patlama yaratıyoruz, bir su bardağının kapladığı alan kadar bir patlama... Yüzeye sermiş olduğumuz algılayıcılarla o patlamanın yerde oluşturduğu değişimlere bakıyoruz. Böylece deprem dalgalarında yer jöle gibi mi hareket edecek, yoksa çok hafif mi onu daha deprem olmadan biliyoruz. Buna deprem öykündürme işlemi diyoruz.
- Yerin jöle gibi hareket etmesi çok mu kötüdür?
Çok kötüdür. Erciş\'te, Van\'da bu olmuştur aslında ve Erciş ile Van Belediye Başkanları direnmiştir yapılarda jeofizik çalışma yaptırmamak için. Neden? \`Çok pahalıya çıkıyor\` diye.
- Çok pahalı dediğiniz yüzde 3-7\'lik bir maliyet mi?
O kadar. Üstelik sadece yapının temeli için gerekir. Yani bunun maliyeti nedir? 100 metrekarelik bir alan için olsun olsun 3 bin lira olur bütün bu çalışmaların hepsi. İşte bunu yaptırmıyorlar. Bunu yaptırmamak için direnen 3 belediye var. Bir tanesi Van\'dı, ancak geçen sene yaptırmayı kabul etti... Van\'da geçen seneye kadar olan yapıların hiçbirinde deprem parametrelerinin bulunmasına yardımcı olacak jeofizik çalışmalar yapılmamıştır. Bunun sonucunda ne oldu? 120 yapı göçtü, 3 binden fazla yapı oturulamaz halde, 644 kişi öldü, 3 bin 500 kişi yaralandı, bunların yarısı ise tekerlekli sandalyeye mahkum olacak. Bunun tek sorumlusu Van Belediyesi\'dir. Bu göz göre göre bir cinayettir, kendi insanını öldürmektir. Van Belediyesi bu çalışmaları yapmamak için direnmiştir. Oysa bu konuda Türkiye Cumhuriyeti\'nin yönetmeliği vardır, jeofizik çalışma olmadan olmaz diye, yasalar vardır. Bunları uygulamamıştır. Hoş, geçen sene yanlıştan döndüler ama hâlâ da jeofizik çalışmaları eksik yaptırıyorlar. Yani Van hâlâ aklanmış değil. Bu arada Bursa ve Isparta Belediye
0
|
